Umorzenie należności cywilnoprawnych
Szanowni Państwo,
W imieniu Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych przedstawiamy informację o wynikach kontroli koordynowanej przeprowadzonej przez regionalne izby obrachunkowe w zakresie „Umorzenia należności cywilnoprawnych”. Koordynatorem tej kontroli była Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy.
Mając na uwadze, że umorzenie to rodzaj ulgi, która ma najdalej idące skutki finansowe, następuje bowiem utrata przez jednostki samorządu terytorialnego lub jej jednostki organizacyjne środków finansowych, wywiera bezpośredni wpływ na poziom realizacji ich dochodów. Celem kontroli było sprawdzenie czy jednostki samorządu terytorialnego prowadziły postępowania w sprawie umorzenia należności cywilnoprawnych zgodnie z prawem, a w szczególności kontrolą objęto częstotliwość, wielkość, legalność korzystania z instytucji umorzenia poprzez pryzmat wpływu na kondycję finansową jednostek samorządu terytorialnego.
Powyższe zagadnienie zbadano zarówno w jednostkach samorządu terytorialnego (urząd, starostwo), jak również w samorządowych jednostkach organizacyjnych. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r., z uwzględnieniem zdarzeń wykraczających poza ten okres, istotnych dla kontrolowanej działalności. Kontrolę koordynowaną przeprowadziły w 2024 r. wszystkie regionalne izby obrachunkowe.
Ustalenia kontroli przeprowadzonych przez poszczególne izby obrachunkowe pozwalają na stwierdzenie, że kwoty należności cywilnoprawnych podlegające umorzeniu, w których stwierdzono nieprawidłowości względem kwot uzyskanych dochodów przez jednostki objęte kontrolą nie były znaczące. Natomiast w wyniku przeprowadzonej kontroli koordynowanej ujawniono liczne nieprawidłowości na każdym etapie procesu udzielania ulg w postaci umarzania należności cywilnoprawnych, począwszy od prac nad projektem uchwały określającej zasady, sposób i tryb udzielania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych, poprzez postępowania zmierzające do udzielenia ulg, aż do wywiązywania się z obowiązków informacyjnych.
Stwierdzone nieprawidłowości nie miały w poszczególnych kontrolowanych jednostkach charakteru systemowego, przy czym w jednostkowych przypadkach ich konsekwencją było znaczące uszczuplenie dochodów budżetowych. Jako najczęstszą przyczynę powstania nieprawidłowości należy wskazać przede wszystkim nieznajomość przepisów regulujących powyższą materię, jak i brak monitorowania zmian legislacyjnych.
Prezentując Państwu tę informację wyrażamy nadzieję, że ustalenia zawarte w opracowaniu będą stanowić cenne źródło informacji o sposobie i prawidłowości umarzania należności cywilnoprawnych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz przyczynią się do poprawy rozwiązań legislacyjnych obowiązujących w tym obszarze.
Pełny tekst informacji o wynikach kontroli koordynowanej "Umorzenie należności cywilnoprawnych"
Umorzenie należności cywilnoprawnych.pdf (14,33MB)
